Merhaba!

Hesabınıza Giriş Yapın

Hesap Oluşturmak için Tıklayın
×

Hesap Oluştur

Aşağıdan hesap oluşturabilirsin.

Zaten bir hesabınız var mı? Giriş yap
×

Merhaba!

Parolanızı sıfırlamak için eposta adresinizi veya kullanıcı adınızı girin.
Giriş yapmak Tıklayın

Cheyne Stokes Solunumu Nedir? Özellikleri Nelerdir?

Cheyne Stokes Solunumu Nedir? Özellikleri Nelerdir?
Cheyne Stokes Solunumu Nedir? Özellikleri Nelerdir?

Cheyne Stokes solunumu, başta sık ve derin sonrasında gittikçe yüzeysel ve yavaşlayan tipte bir solunumdur. Bu solunum bir özelliği de sürekli döngülerle tekrarlanmasıdır. Bu yüzden periyodik solunum adıyla da bilinir. Yetişkinlerde kalp ve akciğer hastalığı olanlarda görüldüğü için dikkatli olmalılardır. Buna karşın yenidoğanlarda ilk bir aya kadar görülmesi normaldir.

Nefes sıklığının önemli ölçüde azaldığı bu rahatsızlık ne kadar tehlikelidir? Bunun gibi uykuda nefes durması şikayetinin neden olduğunu ve hekimler tanısını nasıl koyduğunu yazımızda anlatacağız. Nefes düzeninin bozulması ne kadar ciddi bir hastalık olduğunu ve tedavi seçeneklerini yazımızda bulabileceksiniz.

Cheyne Stokes Solunumu Özellikleri Nedir?

Cheyne Stokes solunumu, yetişkinlerde olması anormal olan bir solunum tipidir. Agonal  (acı çekercesine olma hali) solunum veya Periyodik solunum olarak da bilinir. Nefessizlik (apne), aşırı hızlı nefes alma (hiperpne) ve aşırı yavaş nefes alma periyotları ile seyreden bir solunum tipidir.

Cheynes Stokes Solunumu(Patolojik Solunum Tipleri)
Diğer solunum paternleri ile karşılaştırılmıştır.

Başlarda sıklaşan ve derinleşen bir solunum vardır. Bu sık ve derin solunum zaman geçtikçe yavaşlar ve sonunda yavaşlayan ve yüzeyselleşen bir solunum biçimi ile devam eder. Bu döngü sürekli tekrarlar, bu solunum tipine Cheyne Stokes solunumu ismi verilir. Kısacası Cheyne Stokes solunumunun temel özellikleri şu şekildedir:

  • Solunumun durduğu kısa bir apne dönemi
  • Apne sonrasında sıklaşan ve derinleşen hiperpne dönemi
  • Hiperpne ardından yavaşlayan ve yüzeyselleşen solunumun olduğu hipopne dönemi
  • Her bir basamak ortalama 30 saniye – 2 dakika arasında sürer ve 3 basamak da döngüler halinde tekrarlar.

Cheyne-Stokes Solunumu Neden Olur?

Solunum ve atardamarlardaki karbondioksit seviyelerinin algılanmasındaki gecikme nedeniyle olur. Beyinde bulunan merkezi kemoresöpterlerde (kandaki kimyasal miktarını ölçen hücreler) uyarım kesilmez ve nefes hızlıca alınmaya devam eder, bu nedenle döngüsel bir solunum olur.

Kalp yetmezliği hastalığı olanların yarısında Cheyne Stokes Solunumu olduğu düşünülmektedir.

Bu durumda katkısı olan faktörler hala tam olarak aydınlatılamamıştır ancak şüphelenilen faktörler arasında uzamış beyin-akciğer dolaşımı süresi, azalmış doku karbondioksit ve oksijen depoları ve artmış solunum uyarımı bulunmaktadır. Cheyne-Stokes solunumuna yol açtığı düşünülen başka bir mekanizma ise kan asitliğini tamponlama sisteminin yetersizliğidir. Özellikle bikarbonat tampon sistemi kapasitesinin azalması ile oluşuyor olabilir. Bu solunumda uyarımlar kan karbondioksit seviyelerinin en yüksek, oksijenin ise en düşük olduğu anlarda gerçekleşir.

Cheyne Stokes Solunumu Kimlerde Görülür?

Cheyne Stokes solunumu kalp ve akciğer hastalığı olan kişilerde sıkça görülür. Bunun dışında beyin hasarına neden olan durumlar yaşamış kişilerde ve bunun yanında uyku apnesi olan hastalarda da görülebilir. Cheyne Stokes solunumu kandaki karbondioksit düzeyinin yükselmesine neden olan hastalıklarla yakından ilişkilidir. Bu solunuma neden olan hastalıkların bazıları ise şu şekildedir:

Kalp YetmezliğiAkciğer ÖdemiToksik Ensefalopati
İnmeAkut Dağ HastalığıKarbonmonoksit Zehirlenmesi
Tramvaya Neden Olan
Beyin Hasarı
Böbrek YetmezliğiBazı İlaçlar(özellikle
morfin ve opioid ilaçlar)
Beyin TümörleriZatürreHiponatremi(kanda sodyum
düşüklüğü)
Cheyne Stokes Risk Grupları Tablosu

Cheyne Stokes Solunumunun Tanısı Nasıl Koyulur?

Cheyne Stokes Solunumu Tanısı Nasıl Koyulur
Uyku laboratuvarı tanıda önemli bir etkiye sahiptir.

Bu solunum uykuda meydana geldiği için tanısı kolay değildir ve hasta bu nedenle böyle soluduğunu fark etmeyebilir. Tanı koyulması amacıyla doktorunuz uykuda hasta takip etmek için yapılan polisomnografi(uyku laboratuvar) ile tanıya ulaşılabilir. Gittikçe yavaşlayan ve derinliği azalan nefes bulguları ile tanısı konur.

Cheyne-Stokes Solunumunun Tedavisi Nedir?

Cheyne Stokes Solunumu Tedavisi لماذا
Vücutta oksijen oranının düşmesine karşı bir önlem olarak kullanılır.

Bu solunumun tedavisi ancak bu durumun altındaki nedenin tedavisiyle sağlanabilir. Kullanılacak tedavi hastalığa göre değişmekte olup Cheyne-Stokes solunumuna en sık neden olan hastalıkların tedavisi şu şekildedir:

  • Uykuda Oksijen Tedavisi: Çeşitli cihazlar sayesinde uygulanabilen bu tedavinin çalışmalarla Cheyne Stokes solunumunu ve bazı hastalıklı solunumları azalttığı gösterilmiştir.
  • CPAP (Sürekli Pozitif Havayolu Basıncı): CPAP temelde bir cihaz yardımıyla ortam havasını basınçlı bir şekilde solutan bir cihazdır. Uyku apnesi ve birçok akciğer hastalığının tedavisinde yeri olan bu yöntemin Cheyne Stokes solunumunun tedavisinde de rolü bulunmaktadır
  • Kalp Yetmezliği: Cheyne Stokes solunumu genelde kalp yetmezliği kaynaklıdır ve hatta kalp yetmezliği için bir belirti olarak görülmektedir. Kalp yetmezliği tedavisinde çeşitli ilaçlar, kalp pilleri, kalp nakli kullanılmaktadır.

Feokromasitoma yazısı da dikkatinizi çekebilir.

Cheyne Stokes Ne Demek?

Bu solunumun ismi tıbbi bir anlam ifade etmemektedir. Cheyne-Stokes veya Hunter-Cheyne-Stokes solunumu ilk olarak Dr. John Cheyne ve Dr. William Stokes adlı iki doktor tarafından 19. yy’da tanımlanmıştır ve adını buradan almaktadır.

Bebeğimin Bu Şekilde Soluk Alıp Vermesi Normal Mi?

Cheyne Stokes solunumunun yenidoğan bebeklerde 0-1 ay arası görülmesi normaldir, herhangi bir müdahale gerekmemektedir. Bebeğiniz büyüdükçe bu durum kaybolacaktır.

Apne, Hipopne ve Hiperpne Nedir?

Solunumun 10 saniyeden fazla durmasına apne, derinliğinin artmasına hiperpne, derinliğinin azalmasına da hipopne adı verilir.

Kaynakça

Uptodate.com

Türk Toraks Derneği 2020 kılavuzu

Dr. Hasancan Esen
merhaba ben Hasancan Esen, Ege Üniversitesi Tıp fakültesinde 5. sınıfta okumaktayım. Okul ve Kolay sağlık'taki zamanım dışında amatör olarak fotoğraf çekiyorum ve Pediatri üzerine araştırmlar yapıyorum

Kolaysağlık.net sitesinde çeşitli tıbbi konular üzerine pek çok bilgi bulunmaktadır. Ancak bu bilgiler tıp alanında bilgisi olan kişilere yöneliktir. Hastalıklar, tedaviler ve tetkikler hastadan hastaya değişiklik göstermektedir. Bu yüzden sitede yazan bilgiler sizin için farklılık gösterebilmektedir. Sizinle aynı durumu yansıtsa bile sitede yer alan bilgiler doktor tavsiyesi niteliğinde değildir. Site içeriğini uygulamak kişinin kendi sorumluluğundadır. Siteden link verdiğimiz diğer sitelerdeki bilgilerin doğruluğundan kolaysaglık.net hiçbir şekilde hukuki ve cezai olarak sorumluluk kabul etmemektedir.